Kasım 2012 Ödemeler Dengesi

TABLO 1
ÖDEMELER DENGESİ ANALİTİK SUNUM (*)		2012	2012
	(Milyon ABD Dolar)	Kasım	Ocak-Kasım
A-	CARİ İŞLEMLER HESABI	-4.479	-45.242
1.	İhracat f.o.b.	14.690	149.045
2.	İthalat f.o.b.	-20.224	-209.733
	Mal Dengesi	-5.534	-60.688
3.	Hizmetler Dengesi: Gelir	3.023	38.846
4.	Hizmetler Dengesi: Gider	-1.761	-18.387
	Mal ve Hizmet Dengesi	-4.272	-40.229
5.	Gelir Dengesi: Gelir	358	4.252
6.	Gelir Dengesi: Gider	-689	-10.463
	Mal, Hizmet ve Gelir Dengesi	-4.603	-46.440
7.	Cari Transferler	124	1.198
		0	0
B	SERMAYE HESABI	5.342	62.050
8.	Yurtdışında Doğrudan Yatırım	-432	-3.796
9.	Yurtiçinde Doğrudan Yatırım	727	11.336
10.	Portföy Hesabı-Varlıklar	-823	2.289
11.	Portföy Hesabı-Yükümlülükler	5.769	32.924
11.1.	Hisse Senetleri	2.383	5.422
11.2.	Borç Senetleri	3.386	27.502
12.	Diğer Yatırımlar-Varlıklar	-1.659	1.681
12.1.	Merkez Bankası	0	1
12.2.	Genel Hükümet	-7	-355
12.3.	Bankalar	-524	5.711
12.4.	Diğer Sektörler	-1.128	-3.676
13.	Diğer Yatırımlar-Yükümlülükler	1.760	17.616
13.1.	Merkez Bankası	-152	-2.123
13.2.	Genel Hükümet	-122	-142
13.3.	Bankalar	793	13.026
13.4.	Diğer Sektörler	1.241	6.855
	Cari,Sermaye ve Finansal Hesaplar	863	16.808
C	NET HATA VE NOKSAN	150	6.775
	GENEL DENGE	1.013	23.583
D	REZERV VARLIKLAR	-1.013	-23.583
14.	Resmi Rezervler	-584	-21.576
15.	Uluslararası Para Fonu Kredileri	-429	-2.007
(*) GEÇİCİ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
İstatistik Genel Müdürlüğü
A+B+C+D=0 ÖDEMELER DENGESİ

tablo

Göstergeler	2003	2008	2011	2012 IIIÇ
Tüketici kredileri (milyar TL)	5,9	85,2	171,6	188,9
Kredi kartı borç artığı (milyar TL)	1,4	14,7	29,6	38,9
Tüketici Finans Şirketi Kredileri (milyar TL)	0,4	1,6	4,4	5,2
Bireysel Finansal Kiralama Borçları (milyar TL)	-	1,0	0,6	0,8
Toplam yükümlülük (milyar TL)	7,7	100,9	206,2	233,8
Yükümlülükler / Varlıklar (%)	5,1	29,0	40,1	41,7
Yükümlülükler / GSYH (%)	1,1	10,8	15,9	17,0
Toplam Tasarruflar / GSYH (%)	15,2	16,1	12,5	12,3

Makro İktisat 1.Hafta Soruları

1.    2003 baz yılı olarak kabul edildiğinde Gayri safi yurtiçi hasıla 1000 olmuştur. Bu yıldan itibaren parasal GSYİH 500 artmış, Reel GSYİH ise 250 artmıştır. Ürün fiyatlarındaki değişim ne kadardır?

 

A) %5              B) %17         C) %18

D) %19            E) %20

 

 

Cevap: Reel GSYİH=(Nominal GSYİH/Fiyat endeksi)*100 olarak hesaplanır.

Her yıl artışlar verildiğine göre örneğin 2004 yılı için NGSYİH=1500 , RGSYİH=1250 dir.

öyleyse 2004 yılı için fiyat endexi hesaplanabilir.

1250= (1500/Fiyat endexi)*100 ise buradan fiyat endexi=120 çıkar.
Baz yılda fiyat endexi 100 olduğuna göre enflasyon=120-100/100=%20 çıkacaktır.


2.

Gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) 1.700

Transfer ödemeleri 230

Dolaylı vergiler 160

Kişisel vergiler 190

Amortismanlar 180

Dağıtılmamış karlar 20

Sosyal güvenlik katkıları 120

Kurumlar vergisi 65

Öğrenci bursları 30

Net Faktör Gelirleri -100

Safi Milli Hasıla, Milli Gelir, Kişisel Gelir ve Harcanabilir Kişisel Geliri hesaplayınız?


Cevap:

Bir ülkede safi milli hasıla, gayri safi milli hasıladan yıpranmayı çıkararak bulunur.

Ancak soruda GSYİH verildiğine göre ilk önce GSMH yi bulmak gerekecek;

GSMH=GSYİH+NFG tanımından GSMH=1700 + (-100) =1600 olacaktır.

Safi milli hasıla= GSMH-Amortismanlar =1600-180=1420 olacaktır.

Milli Gelir= GSMH-Dolaylı vergiler-Amortismanlar ise
Milli Gelir= 1600-160-180 =1260 olacaktır.

Kişisel Gelir= Milli Gelir - (Dağıtılmayan kurum karları+sosyal güvenlik amaçlı prim ödemeleri+kurumlar vergisi) + (transfer ödemeleri+öğrenci bursları) ise

Kişisel Gelir= 1260-(20+120+65) + (230+30) = 1315

Harcanabilir Kişisel Gelir ( Yd) = Kişisel Gelir - Kişisel Vergiler= 1315-190 = 1125 tir.



3. İkiz açıklar kavramı, aşağıdakilerden hangisini ifade eder? (KPSS  2012)

 

A) Bütçe açığı ile tasarruf açığı

B) Bütçe açığı ile dış ticaret açığı

C) Dış ticaret açığı ile tasarruf açığı

D) Bütçe açığı ile enflasyonist açık

E) Tasarruf açığı ile enflasyonist açık



Cevap: Bir ülkede;

(S - I) + ( T - G - TR) = X - M

özel kesim  +    Bütçe     =  Dış Ticaret
açığı                 açığı           Açığı


Bir ülke Bütçe açığı ile Dış ticareti açığını birlikte veriyorsa ülkenin ikiz açık verdiği;
Her üçününde açık vermesi halinde üçüz açıktan bahsedilir.

Ekim 2012 Cari Açık ve Finansmanı

 Cari Açık ve Finansmanı Dersi

Cari denge(C_A) = (Mal ihracatı gelirleri + satılan hizmetlerden sağlanan gelirler + diğer gelirler) – (mal ithalatı giderleri + satın alınan hizmetlere ödenen giderleri + diğer giderler) +/- cari transferler

Hizmetler; ulaştırma, turizm, haberleşme hizmetleri, inşaat hizmetleri, sigorta hizmetleri, mali hizmetler, kişisel, kültürel hizmetler gibi kalemlerden oluşur. Bunları yabancılara sunduğumuzda gelir, onlardan aldığımızda gider olur.

Gelirler; doğrudan yatırım, portföy yatırımları ve diğer yatırımlardan elde edilen faiz, hisse geliri, kâr payı, gelir gibi tutarları içermektedir. Bu gelirleri yabancılardan elde ettiğimizde gelir, yabancılara ödediğimizde gider yazarız.

Cari transferler (Karşılıksız transferler); örneğin yurtdışındaki işçilerimizin gönderdiği paralar bu kategoriye girer.

Türkiye’nin Ekim 2012 yılı ödemeler dengesi sayıları yaklaşık şöyledir (milyar dolar):

İhracat:	14,1
İthalat:	18,2
Hizmet Gelirleri:	4,5
Hizmet Giderleri:	1,9
Diğer Gelirler:	0,2
Diğer Giderler:	0,8
Cari transferler:	0,0

Şimdi bunları yukarıdaki denklemlerde yerine koyarak cari dengeyi bulalım:

 

Cari denge = (14,1 + 4,5 + 0,2) – (18,2 + 1,9 + 0,8) + 0,0 = (18,8) – (20,9) + 0,0 = -2,1 Türkiye’nin 2012 Ekim (En son veriler)  cari açığı 2,1 milyar dolardır (Ekim ayı ile birlikte 12 aylık birikimli cari açık tutarı da 42,15 milyar dolar olmuştur.)

 

Ekim ayındaki 2,1 milyar dolarlık cari açık nasıl finanse edilmiştir? (milyar dolar)

Finans Hesabı	5,7
Yabancı Sermaye Yatırımı	0,4
Portföy Yatırımı	4,5
Diğer Yatırımlar	0,9
Net Hata ve Noksan	0,8
Rezervler	-4,5
Toplam	0

 

2,1 milyar dolarlık cari açığın 0,4 milyar doları doğrudan yabancı sermaye girişiyle,

4,5 milyar dolarlık bölümü yabancıların hisse senedi, tahvil gibi değerleri satın almasıyla,

0,9 milyar dolarlık bölümü yabancıların mevduat gibi alanlara para getirmesiyle,

0,8 milyar dolarlık bölümü kaynağı bilinmeyen gelirlerle finanse edilmiştir.

Diğer taraftan Cari açığı finanse ettikten sonra kalan 4,5 milyar dolarlık bölüm ise TCMB döviz rezervlerindeki artışı simgelemektedir. Denkleştirici olması sebebiyle (-) kaydedilmiştir.

 

Ahmet Gökhan SÖNMEZ

08.01.2013