2.Hafta Mikro İktisat Deneme Soruları

1) Bir monopolcü Q birim mal arz ettiğinde piyasada oluşan fiyat P=10-Q olmaktadır. Monopolcünün marjinal

maliyeti 2TLdir ve üretim yaptığı takdirde lisans ücreti olarak devlete 30 TL ödemesi gerekmektedir.Buna göre monopolcünün, kârını en yükseğe çıkarmak için kaç birim üretim yapması gerekir?

 

Cevap: Öncelikle monopolcü için denge üretim düzeyini belirleyelim:

Bilindiği gibi denge üretim düzeyi MR=MC düzeyinde gerçekleşir.

MC=2 olarak verilmiş MR'ye ihtiyacımız var...MR, TR fonksiyonunda Q'ya göre türevdir.Öyleyse TR yi oluşturalım.

TR=QxP ise

TR=(10-Q)Q     ve TR=10Q-Q² olacaktır. MR=10-2Q ise artık denge üretim düzeyi belirlenebilir.

MR=MC gereği   10-2Q=2 olduğundan denge üretim düzeyi Q=4 bulunur.

Monopolcünün fiyatı P=10-4=6TL olur.

Monopolcünün TR' si ise=6x4=24TL olacaktır.

Üretim kararı alırsa lisans ücreti olarak 30TL ödeneceğinden firma üretim yapmaz.Çükü elde ettiği hasılat bile (maliyetleri hesaba katmaksızın) lisans ücretini karşılamıyor!

Diğer taraftan monopolcü üretim kararını elde edeceği kara göre belirler.Soru da kar ile mukayese etmememizin nedeni lisans ücretinin toplam hasılatı aşmasıdır.

 

2) Satın alınan mal miktarı değiştikçe farklı fiyatın uygulandığı fiyat politikasına ne ad verilir?

 

A) 1. dereceden fiyat farklılaştırması

B) 2. dereceden fiyat farklılaştırması

C) 3. dereceden fiyat farklılaştırması

D) İki kısımlı fiyatlandırma

E) Marj fiyatlaması

 

Cevap:

Monopolcü gerekli koşullar sağlanmışsa üç tür fiyat farklılaştırmasına gidebilmektedir:

a)     Birinci Derece/Tam Fiyat Farklılaştırması: Monopolcünün her tüketiciye farklı fiyat uygulaması durumudur. Örneğin bir doktorun her hastasına farklı muayene ücreti uygulaması bunun en tipik örneğidir. Tam fiyat farklılaştırmasında, tüketicilerin ödemeye razı olabilecekleri en yüksek fiyat uygulandığı için tüketici rantı sıfır olmaktadır.

b)     İkinci Derece Fiyat Farklılaştırması: Monopolcünün satılan mal miktarı arttıkça farklı fiyat uyguladığı durumdur. Örneğin TEDAŞ, ASKİ veya cep telefonu operatörlerinin uygulamaları ikinci derece fiyat farklılaştırmasıdır.

            c)  Üçüncü Derece Fiyat Farklılaştırması: monopolcünün her piyasa grubuna ayrı fiyat uygulamasıdır. Konut ve sanayide elektrik, su veya doğal gaz fiyatlarının farklı olması; tam bilet-öğrenci bileti uygulaması ve uluslar arası ticarette damping uygulamaları bunun örnekleridir.

3) Tam rekabet koşullarında çalışan bir firmanın kısa dönem arz eğrisi aşağıdakilerden hangisidir?

A)    Ortalama toplam maliyet eğrisinin yükselen kısmı

B)    Marjinal maliyet eğrisinin ortalama toplam maliyet eğrisinin üzerinde kalan kısmı

C)    Marjinal maliyet eğrisinin ortalama sabit maliyet eğrisinin üzerinde kalan kısmı

D)    Ortalama değişken maliyet eğrisinin yükselen kısmı

E)    Marjinal maliyet eğrisinin ortalama değişken maliyet eğrisinin üzerinde kalan kısmı